صحنه ( وب لاگ تخصصی تئاتر )

نشانه ها در نمایش بومی استان

 

آنچه که مسلم است با توجه به موقعیت خاص استان در کنار دریای نیلگون خلیج همیشه فارس و همجوار با اعراب حاشیه خلیج فارس و همچنین داد و ستد تجار بوشهری با دیگر ملل ها خصوصا کشورهای آفریقایی نشانه هایی در نمایش های محلی بوشهر یافت می شود که بی گمان تحت تاثیر آن ملتها بود است .

کار بر روی دریا و صید و صیادی باعث گردیده که نشانه هایی از فعالیت رومزه ماهیگران در زندگی عادی و نمایش های محلی بوشهر پدید آید . آوازهای دسته جمعی ماهیگران در حال حرکت  یا بازگشت از صید از دریا حرکات موزون و منسجم جاشوان در حال صید و تور کشی نوعی حرکتهای نمایش بسیار زیبا است .

نمایش های بومی استان  معمولا ترکیبی است از موسیقی محلی که از سازهای ضربی مانند : دمام و تنبک و سازهای بادی مانند نی همبان و نی جفتی  و کلام شیرین محلی که معمولا قصه های داستان از صید از روی دریا ، تجاوز انگلیسی ها به بوشهر و اختلافات قومی و محلی نشات می گیرد

 

نماها در تئاتر محلی بوشهر

در تئاتر بوشهر نماهای  زیادی وجود دارد که آن نشانه ها تصویر ذهنی آن در ذهن ما تصویر ذهنی محرکی دیگر را تداعی می کند و این خود یک نوع ارتباط است که بین تماشگر و صحنه نمایش با بازیگرانش  خصوصا داستان نمایش برقرار می گردد . مثلا استفاده از محیط یا پارچه های آبی رنگ در صحنه تئاتر بومی ما را به طرف دریا سوق می دهد و تماشاگر بومی با دیدن این رنگ در این نوع تئاتر ها ارتباط خود را را با دریا برقرار می کند  یا استفاده از دمام (ساز ضربی ) گرچه این نوع ساز هم در مراسم شادی و هم در عزا نواخته می شود ولی دیدن این نوع ساز در صحنه نمایش تماشاگر را به رویدادی تلخ به انتظار می کشاند

در تئاتر محلی بوشهر نما ها بیشتر چند معنایی می باشند گر چه تنوع زیادی بخاطر موسیقی شیرین و دلنواز بوشهری در تئاتر بوشهر وجود دارد ولی دیگر تماشاگران غیر بومی تا استفاده مطلوب از این نماها ارتباط خود را نمی تواند بخوبی برقرار نمائید و این چند معنایی ها باید به معنی واحدی برسد تا تماشاگر خود را در بطن داستان نمایش قرار دهد .

 

نظام هرمنوتیکی در تئاتر محلی بوشهر

تقریبا در تئاتر بوشهر  نشانه ها نهایی و کاملا مشروط نیستند و این نشانه ها نمی توانند قراردادی یا اجتماعی باشند  همانطور که در قسمت قبل هم اشاره شد این نشانه ها بخاطر ثابت نبودن و تک معنایی نبودن یک نظام هرمنوتیکی هستند که تماشاگر را آزادتر می گذارد در باره آن باندیشد  برای مثال تماشاگر با دیدن تور ماهیگری بلافاصله احساس صید می کند در صورتی که همین تور ماهیگیری در اغلب نمایش ها با اسارت همراه است

 

نشانه های طبیعی و مصنوعی

بوشهر بخاطر مجاورت با دریا و جنگیدن با عوامل طبیعت انواع بادهای موسومی  و دمای زیاد خصوصا در فصل تابستان باعث شده که بیشتر نشانه ها در تئاتر بوشهر بصورت طبیعی ظهور کنندکه نیاز مبرم به دال و مدلول است که این امر بخوبی هویداست  گر چه نشانه های مصنوعی هم در این نوع تئاتر ها دیده می شود مانند برگزاری مراسم زار ولی به صورت نشانه های طبیعی بیشتر دیده می شود

 

روابط مکانی

در تئاتر بومی استان شاید ارتباطی که بین تماشاگر  با صحنه نمایش و بازیگران برقرار می گردد با سایر مناطق و دیگر نمایش های بومی دیگر استانها فرق کند . وقتی به گسترگی دریا در تئاتر بومی استان اشاره می شود نمی توان فقط صحنه را برای آن قرار داد بنابراین آنها نیاز به محیطی فراتر از محیط صحنه نیاز دارند تا بتوانند دریا را برای تماشگر ترسیم نمایند و این ارتباط را برقرار سازند بنابراین گاه شده است که فراتر از محیط صحنه نمایش این ارتباط کشانده شده است اکثر نمایش های بومی برای استفاده از دریا از محیط تماشاگران استفاده می نمایند و حتی شده که دماغه کشتی صحنه آنها تا ردیف دوم و سوم تماشاگر هم کشانده می شود . بازیگران تورهای ماهیگیری خود را در پائین صحنه نمایش برقرار می کنند و حریم صحنه نمایش در اکثر تئاتر های بومی استان شکسته می شود

نوشته شده در 87/03/24ساعت 5 بعد از ظهر توسط خداداد رضایی| |